Glina RPG

Glina RPG – kryminalna gra fabularna o policyjnych śledztwach

Glina RPG to kryminalna gra fabularna o policjantach prowadzących trudne, wcześniej nierozwiązane śledztwa. Zamiast eksplorowania lochów i walki z potworami grupa analizuje tropy, przesłuchuje świadków, szuka powiązań między dowodami i mierzy się z osobistymi kosztami pracy. Mechanika jest inspirowana rodziną gier Powered by the Apocalypse oraz rozwiązaniami znanymi z Ironsworn.

To propozycja przede wszystkim dla osób szukających współczesnego kryminału policyjnego, narracyjnej mechaniki i bohaterów obciążonych konsekwencjami swoich decyzji. Nie jest to natomiast symulator rzeczywistej pracy policji ani podręcznik procedur śledczych – przedstawia fikcyjną, dramatyczną wizję znaną z seriali i powieści kryminalnych.

Czym jest Glina RPG

Pełny tytuł gry to Glina – kryminalna gra fabularna. Jej autorem jest Marcin Sindera, a wydawcą Wydawnictwo ROGUE. Grę sfinansowano dzięki zbiórce w serwisie Wspieram.to, zakończonej 16 marca 2022 r. kwotą 54 989 zł (157% celu). Wersja PDF ukazała się w czerwcu, a drukowana w lipcu 2022 r. – w formacie A5, w twardej oprawie, na około 235 stronach.

Gracze wcielają się w funkcjonariuszy „Zespołu do spraw niewykrytych zabójstw”, potocznie nazywanego „Archiwum X”. Bohaterowie wracają do umorzonych spraw, badają nowe okoliczności i próbują dotrzeć do sprawcy mimo braku pełnego obrazu wydarzeń. Osią sesji jest więc konkretne śledztwo, ale równie istotne pozostaje to, co praca robi z prowadzącymi je ludźmi.

Domyślnym miejscem akcji jest fikcyjna Metropolia – współczesne polskie miasto łączące dzielnice biznesowe, tereny poprzemysłowe, środowiska akademickie, instytucje publiczne i półświatek. Fikcyjna lokalizacja pozwala budować wiarygodne sprawy bez przypisywania zmyślonych wydarzeń prawdziwym miastom i jednostkom policji. Gra udostępnia też narzędzia do stworzenia własnego środowiska, dlatego grupie nic nie przeszkadza przygotować innej fikcyjnej miejscowości. Alternatywą dla Metropolii są też darmowe dodatki z gotowymi lokacjami: miastem Szybin i miasteczkiem Lupowice.

Jeśli dopiero rozpoznajesz różne odmiany gier fabularnych, pomocne będzie wcześniejsze porównanie znanych systemów RPG. Glina znacząco różni się od klasycznych gier fantasy: nie skupia się na zdobywaniu wyposażenia, rozwoju bojowym ani przemierzaniu rozbudowanego świata.

Jak działa śledztwo

Rozgrywka jest oparta na rozmowie i decyzjach uczestników. Gracze opisują działania swoich funkcjonariuszy, a kiedy w fikcji pojawia się ryzyko lub określona sytuacja, uruchamia się odpowiedni ruch mechaniczny. Wynik nie sprowadza się jedynie do prostego „udało się” albo „nie udało się” – może przynieść pełny sukces, powodzenie połączone z komplikacją albo niekorzystny obrót wydarzeń.

Test wykorzystuje jedną kość sześciościenną, czyli kość akcji, oraz dwie kości dziesięciościenne, czyli kości wyzwania. Do wyniku kości akcji dodaje się wartość atrybutu – inteligencji, osobowości, psychiki, sprawności lub zmysłów (od +1 do +3) – oraz modyfikatory wynikające z sytuacji, np. ze stopnia służbowego, więzi czy stresu. Tak obliczony wynik akcji porównuje się z każdą z kości wyzwania. Gra nazywa trzy możliwe rezultaty: triumf (wynik akcji jest wyższy od obu kości wyzwania), fuks (jest wyższy tylko od jednej) i skucha (nie jest wyższy od żadnej). Dodatkowe komplikacje i koszty osobiste wiążą się przede wszystkim z fuksem i skuchą.

Ruchy, tropy i zegary

Najważniejsza cecha konstrukcji śledztwa polega na tym, że niekorzystny rzut nie powinien bezpowrotnie odbierać grupie jedynego tropu potrzebnego do kontynuowania sprawy. Porażka wprowadza komplikację albo uruchamia mechaniczny zegar, zamiast zamykać całą drogę dochodzenia. Dzięki temu sesja nie musi utknąć tylko dlatego, że nikt nie zdał jednego testu przeszukania pokoju.

Zegar przedstawia zbliżające się zdarzenie, narastające zagrożenie lub postęp procesu. Może sygnalizować działania podejrzanego, presję przełożonych, zainteresowanie mediów albo drogę do zdobycia brakującej informacji. Szczegółowy sens zegara zależy od prowadzonej sprawy i decyzji osoby prowadzącej.

Tropy trafiają na tablicę śledztwa, gdzie można łączyć osoby, miejsca, przedmioty i wydarzenia. Nie chodzi wyłącznie o dekorację stołu. Dobrze przygotowana tablica pomaga uczestnikom zapamiętać ustalenia, odróżnić fakty od przypuszczeń i zauważyć, których wątków jeszcze nie sprawdzili.

Ścieżka postępu

Postęp sprawy mierzy ścieżka postępu, którą uruchamiają ruchy śledcze. Każdy taki ruch przesuwa też suwak czasu pracy, więc zdobywanie kolejnych tropów zawsze ma swoją cenę.

Dotarcie do prawdopodobnego sprawcy nie musi oznaczać końca historii. Prowadzący może wymagać, by przed finałem grupa zgromadziła jeszcze materiał pozwalający uzasadnić oskarżenie.

Takie podejście pełni ważną funkcję fabularną: policjanci mogą być przekonani, kto popełnił przestępstwo, a jednocześnie nie mieć wystarczająco mocnych podstaw, żeby skutecznie zakończyć sprawę. Prowadzący nie musi więc sztucznie mnożyć podejrzanych – napięcie może wynikać z czasu, presji i jakości zgromadzonych informacji.

Stres i czas pracy

Glina nie ogranicza się do układania kryminalnej łamigłówki. Bohaterowie ponoszą koszty przeciążenia pracą, trudnych decyzji i kontaktu z przemocą. Akta osobowe mają trzy tory: stresu, czasu pracy i szczęścia psa. Stres i czas pracy przypominają, że funkcjonariusz nie może bez końca prowadzić kolejnych przesłuchań, analizować akt i zaniedbywać życia poza służbą bez konsekwencji. Szczęście psa pozwala z kolei zmienić wynik rzutu w chwili wykonywania ruchu.

Ten element może prowadzić do opowieści o wypaleniu, izolacji, nałogach lub pogarszających się relacjach. Są to jednak poważne tematy, a nie obowiązkowy zestaw atrakcji. Grupa może przed rozpoczęciem gry ustalić, których wątków nie chce przedstawiać oraz jak szczegółowe mają być opisy przemocy, śmierci, uzależnień i kryzysów psychicznych.

ElementFunkcja w opowieściMożliwe ograniczenie
RuchyRozstrzygają ryzykowne działania i wprowadzają konsekwencjeWymagają reagowania na fikcyjną sytuację, a nie wybierania testu z listy
TropyPopychają dochodzenie i łączą osoby, miejsca oraz zdarzeniaNie zastępują interpretacji informacji przez graczy
ZegaryPokazują narastającą presję albo zbliżającą się komplikacjęDuża liczba wskaźników może obciążać osoby lubiące lekką mechanikę
Tablica śledztwaPorządkuje fakty, hipotezy i niewyjaśnione związkiTrzeba ją na bieżąco uzupełniać i wyraźnie oznaczać przypuszczenia
StresPokazuje osobisty koszt pracy bohateraMoże prowadzić do ciężkich tematów wymagających uzgodnienia granic
Czas pracyWymusza wybór priorytetów i zarządzanie możliwościami postaciNie każda grupa lubi mechaniczne zasoby wpływające na tempo opowieści

Jakie postacie można stworzyć

Bohaterów przygotowuje się przy użyciu akt osobowych pełniących funkcję archetypów. Określają one rozpoznawalny typ policyjnej postaci, jej szczególne możliwości, sposób działania oraz problemy. Zamiast budować funkcjonariusza od zera, gracz otrzymuje wyraźny punkt wyjścia, a następnie uzupełnia go własnymi wyborami.

Podręcznik zawiera 11 akt osobowych: Brudny Harry, Cyber, Karierowicz, Negocjator, Pitbull, Pozorant, Profiler, Punisher, Samotny wilk, Stary wyga i Uczony w piśmie. Siedem z nich należało do podstawowego zestawu, a Cybera, Negocjatora, Profilera i Samotnego wilka dodano dzięki celom dodatkowym zbiórki.

Dobry wybór nie polega na znalezieniu najsilniejszego zestawu zdolności. Archetyp powinien przede wszystkim wskazywać, jakie sceny chcesz rozgrywać. Osoba zainteresowana analizą zachowań podejrzanych wybierze inną rolę niż ktoś, kto chce budować opowieść o konfliktach z przełożonymi lub pracy pod przykrywką.

Jak połączyć bohaterów w zespół

Przed pierwszą sprawą warto wspólnie ustalić:

  • dlaczego funkcjonariusze trafili do tego samego zespołu;
  • które wcześniejsze dochodzenie wpłynęło na ich relacje;
  • kto ufa komu i z jakiego powodu;
  • jakie metody działania wywołują spory wewnątrz grupy;
  • czego każdy bohater nie chce poświęcić dla pracy;
  • czy zespół działa zgodnie z procedurami, czy regularnie zbliża się do granicy dopuszczalnych metod.

Konflikty między postaciami mogą napędzać opowieść, ale nie powinny niszczyć współpracy między graczami. Najbezpieczniej założyć, że zespół może się spierać, jednak wszyscy uczestnicy nadal chcą wspólnie doprowadzić sprawę do finału.

Dla ilu osób i na jak długą grę nadaje się Glina

Wydawca w opisie gry nie podaje zalecanej liczby graczy ani długości sesji, a autor prowadził pokazowe sesje dla czterech osób. Praktycznie najlepiej unikać zbyt licznego zespołu: każdy bohater potrzebuje miejsca na prowadzenie działań śledczych, rozwijanie relacji i pokazanie kosztów pracy.

Struktura oparta na kolejnych sprawach sprzyja zarówno zamkniętemu dochodzeniu, jak i grze odcinkowej. Pojedyncza sprawa może służyć do poznania systemu, natomiast dłuższa seria pozwala pokazać konsekwencje decyzji, rozwój zespołu i narastające obciążenie bohaterów. Przed rozpoczęciem kampanii dobrze ustalić jej zakres, na przykład jedną sprawę próbną, kilka dochodzeń połączonych wspólnym wątkiem albo sezon zakończony finałem.

Czy Glina nadaje się na pierwsze RPG

Może być pierwszą grą fabularną, jeśli grupa lubi wspólne improwizowanie i zna konwencję kryminału policyjnego. Archetypy ułatwiają stworzenie wyrazistych postaci, a konstrukcja tropów ogranicza ryzyko całkowitego zatrzymania śledztwa po pechowym rzucie.

Początkującym może jednak sprawić trudność narracyjny sposób rozstrzygania. Częściowy sukces wymaga wymyślenia konsekwencji, która zmienia sytuację, ale nie przekreśla działania postaci. Osoba prowadząca musi również pilnować informacji, zegarów, reakcji bohaterów niezależnych i tempa sprawy. Jeżeli grupa oczekuje ścisłych procedur oraz dokładnie opisanych akcji dostępnych w każdej turze, Glina może okazać się mniej intuicyjna niż bardziej tradycyjny system.

Autor testował grę z osobami, które wcześniej nie grały w RPG. Recenzja w serwisie Gram.pl ocenia jednak próg wejścia jako dość wysoki, zwłaszcza dla początkującego prowadzącego, bo w podręczniku brakuje narzędzia do budowania śledztwa i zarządzania nim.

Dla kogo Glina będzie dobrym wyborem

Gra powinna odpowiadać grupie, która:

  • chce rozgrywać współczesne historie kryminalne bez elementów fantasy;
  • lubi policyjne seriale, dochodzenia i analizowanie powiązań między tropami;
  • akceptuje mechanikę opartą na skutkach pełnego, częściowego i nieudanego działania;
  • chce tworzyć śledztwo podczas gry, zamiast jedynie odgadywać rozwiązanie przygotowane z góry;
  • jest zainteresowana prywatnymi problemami bohaterów i konsekwencjami stresu;
  • nie przeszkadza jej prowadzenie kilku torów, zegarów lub zasobów;
  • potrafi oddzielić serialową fikcję od rzeczywistych procedur policyjnych.

Osoby szukające innego rodzaju kryminału mogą porównać Glinę z Brindlewood Bay. Tam dochodzenie łączy zagadki morderstw z lżejszą powierzchownie konwencją i elementami grozy, podczas gdy Glina koncentruje się na zawodowych śledczych, presji pracy oraz policyjnym dramacie.

Jeżeli bardziej pociąga cię futurystyczne miasto, konflikt moralny i pytanie o człowieczeństwo, przydatnym punktem odniesienia będzie Blade Runner RPG. Obie gry pozwalają prowadzić dochodzenia, ale wykorzystują inną konwencję i stawiają przed grupą odmienne problemy.

Kiedy lepiej wybrać inny system

Glina może nie pasować do grupy, która oczekuje przede wszystkim walki taktycznej, rozbudowanego wyposażenia, map bitewnych albo swobodnej eksploracji fantastycznego świata. Nie jest też najlepszym wyborem dla osób, które chcą otrzymać gotową łamigłówkę z jednym niezmiennym rozwiązaniem i zestawem informacji odkrywanych w ściśle określonej kolejności.

Ostrożność jest potrzebna również wtedy, gdy uczestnicy nie chcą rozgrywać historii o zabójstwach, przemocy, uzależnieniach lub kryzysach osobistych. Da się ograniczyć część wątków, ale całkowite usunięcie ciężaru policyjnego kryminału zmieniłoby podstawową konwencję gry.

Co przygotować przed pierwszą sesją

  1. Zapoznaj się z podręcznikiem. Osoba prowadząca powinna znać przebieg ruchów, działanie tropów, zegarów i zasobów postaci. Gracze potrzebują przede wszystkim zasad dotyczących ich akt osobowych.
  2. Przygotuj kości. Do gry potrzebujesz jednej k6 i dwóch k10.
  3. Wybierz środowisko gry. Możesz wykorzystać domyślną Metropolię albo wspólnie stworzyć fikcyjne miasto z własnymi dzielnicami, instytucjami i konfliktami.
  4. Ustal zakres pierwszej sprawy. Na początek lepsze będzie dochodzenie z ograniczoną liczbą ważnych osób i miejsc niż rozbudowana sieć kilkunastu wątków.
  5. Zorganizuj tablicę śledztwa. Może to być tablica korkowa, duży arkusz papieru, notatnik albo współdzielone narzędzie cyfrowe.
  6. Rozdziel fakty od hipotez. Oznaczaj, które informacje zostały potwierdzone w fikcji, a które są jedynie teoriami bohaterów.
  7. Uzgodnij granice treści. Określ tematy wyłączone z gry oraz sposób sygnalizowania dyskomfortu bez konieczności jego uzasadniania.
  8. Stwórz zespół, nie zbiór samotników. Bohaterowie mogą mieć różne metody i cele, ale potrzebują powodu, by wspólnie prowadzić dochodzenie.

Co trzeba kupić

Podstawą jest podręcznik zawierający zasady gry, narzędzia do tworzenia postaci i wskazówki dotyczące prowadzenia spraw. Wersja PDF jest w sprzedaży na DriveThruRPG, razem z aktami osobowymi przygotowanymi do druku. Nakład drukowany wyczerpał się w marcu 2023 r., więc papierowy egzemplarz najłatwiej znaleźć z drugiej ręki, choć niektóre sklepy z grami fabularnymi wciąż mają go w ofercie.

Poza podręcznikiem potrzebne są kości, materiały do notowania oraz akta osobowe postaci. Fizyczna tablica nie jest konieczna, ale wyraźnie ułatwia porządkowanie śledztwa. Dodatkowe figurki, plansze i modele nie stanowią podstawy tej rozgrywki.

Najczęstsze błędy podczas prowadzenia śledztwa

Ukrywanie niezbędnego tropu za jednym rzutem

Jeżeli bez konkretnej informacji sprawa nie może ruszyć dalej, pojedynczy niekorzystny wynik nie powinien usuwać jej z gry. Konsekwencją może być strata czasu, ujawnienie działań zespołu albo pojawienie się nowego zagrożenia. Informacja nadal trafia do graczy, lecz jej zdobycie zmienia sytuację.

Traktowanie tablicy jak nieomylnego zapisu

Na tablicy powinny znaleźć się zarówno potwierdzone informacje, jak i hipotezy, ale trzeba je od siebie odróżnić. Inaczej przypuszczenie jednego gracza szybko zamieni się w rzekomy fakt, a grupa zacznie budować teorię na błędnym założeniu.

Dodawanie komplikacji niezwiązanych ze sprawą

Konsekwencja rzutu powinna wynikać z opisywanej sceny. Przypadkowa przeszkoda tylko spowalnia grę, natomiast reakcja podejrzanego, utrata zaufania świadka lub konflikt dotyczący metod zespołu rozwija istniejący wątek.

Mylenie ciężkiego tonu z nieustanną przemocą

Kryminał może być mroczny bez szczegółowego opisywania krzywdy. Napięcie da się budować przez sprzeczne zeznania, presję czasu, konflikty interesów i moralnie niejednoznaczne decyzje. Granice ustalone przez uczestników są ważniejsze niż próba zachowania za wszelką cenę „brutalnego realizmu”.

Czy Glina pasuje do twojej grupy

Przed zakupem lub rozpoczęciem kampanii odpowiedzcie wspólnie na poniższe pytania:

  • Czy chcemy grać policjantami we współczesnym, fikcyjnym polskim mieście?
  • Czy odpowiada nam ciężar historii o zabójstwach i osobistych kosztach śledztwa?
  • Czy lubimy mechanikę, w której częściowe sukcesy wprowadzają komplikacje?
  • Czy chcemy sami interpretować tropy i budować teorię sprawy?
  • Czy akceptujemy zegary, tory postępu i zasoby wpływające na przebieg historii?
  • Czy wolimy jedną zamkniętą sprawę, czy serię dochodzeń rozwijających tych samych bohaterów?
  • Czy jesteśmy gotowi uzgodnić granice dotyczące przemocy, uzależnień i kryzysów psychicznych?

Jeżeli większość odpowiedzi brzmi „tak”, Glina ma wyraźnie określoną konwencję i mechanikę podporządkowaną policyjnemu dochodzeniu. Jeśli grupa oczekuje przygodowej akcji, taktycznej walki albo lekkiej historii bez osobistych konsekwencji, lepiej poszukać systemu zbudowanego wokół innego rodzaju opowieści.

Powiązane poradniki

Autor

  • Filip

    Mam 32 lata i od dziesięciu lat prowadzę papierowe RPG jako Mistrz Gry. Czasem siadam po drugiej stronie stołu i gram, żeby nie tracić perspektywy gracza. Interesuję się historią i często korzystam z niej przy przygotowaniu sesji. Na co dzień pracuję w sklepie z planszówkami, więc jestem blisko nowych tytułów i rozmów o grach z ludźmi, którzy naprawdę w nie grają.

    Prowadzę kampanie i jednostrzały dla początkujących i dla doświadczonych ekip. Lubię, gdy fabuła ma solidne tło i jasne zasady stołu. Dbam o tempo, czytelne stawki i miejsce na decyzje graczy. Uczę budowania scen, pracy z gotowymi przygodami, improwizacji oraz bezpiecznej komunikacji przy stole

Weź na sesję darmowy PDF

Zapisz się na Niedzielny Rzut, a w mailu powitalnym dostaniesz lokację „Przewoźnik jeszcze żyje”: przeprawę promową z mapą, siedmioma postaciami i tabelami losowymi. Pasuje do każdego RPG fantasy.

Zapis potwierdzisz e-mailem, a PDF przyjdzie zaraz potem. Możesz wypisać się w każdej chwili. Polityka prywatności.

Opublikuj komentarz

Rzut Krytyczny

Wykorzystujemy ciasteczka do spersonalizowania treści i reklam, aby oferować funkcje społecznościowe i analizować ruch w naszej witrynie.

Informacje o tym, jak korzystasz z naszej witryny, udostępniamy partnerom społecznościowym, reklamowym i analitycznym. Partnerzy mogą połączyć te informacje z innymi danymi otrzymanymi od Ciebie lub uzyskanymi podczas korzystania z ich usług.

Informacja o tym, w jaki sposób Google przetwarza dane, znajdują się tutaj.